Scroll Top

Brzina i agilnost kod košarkaša

pexels-hemanth-nirujogi-3189980

Brzina i agilnost su označeni kao veoma značajni faktori aktivnog vremena u igri kod košarkaša Prve NCAA divizije (Hoffman et al., 1996). Brzina se generalno određuje preko sprinta na 30 i 40 jardi (27m i 36m). Latin i saradnici (Latin, Berg, & Baechle, 1994) su odredili  da je srednje vreme za sprint na 40 i 30 jardi kod NCAA košarkaša 4.81 ± 0.26 sekundi i 3.79 ± 0.19 sekundi. Bekovi su brži od centara bili kod oba sprinta (na 40 jardi: 4.68 ± 0.20 prema 4.97 ± 0.21 sekundi; na 30 jardi: 3.68 ± 0.14 prema 3.97 ± 0.21 sekundi). Vremena igrača na krilnoj poziciji su bila na 40 jardi 4.84 ± 0.29 i na 30 jardi 3.83 ± 0.16 sekundi, te se te vrednosti nisu značajno razlikovale od bekova ili centara (Tabela 1).

Tabela 1. – Vremena na 30 i 40 jardi po pozicijama u timu, prema Latinu i sar.

Pozicija u timu30 jardi40 jardi
bekovi3.68 ± 0.144.68 ± 0.20  
krila3.83 ± 0.164.84 ± 0.29  
centri3.97 ± 0.214.97 ± 0.21  

”Košarkaška” brzina, je sposobnost za brzo izvođenje, pre svega, jednostavnih motoričkih zadataka. Košarka se najčešće naziva igrom brzine. To je ispravno u pogledu brzine reakcije, gde košarkaši najčešće treba da reaguju na vizuelne signale, kao što su: protivnički igrači, saigrači, lopta, linije terena i drugo; a jednim delom na auditivne: verbalna komunikacija u odbrani i napadu, zvučni signali, sudija. Brzina pojedinačnog pokreta takođe je značajna u pojedinim aspektima igre: brzina kretanja celog tela je vrlo važna, jer je potrebno premestiti celo telo, što je pre moguće, sa jedne pozicije u drugu, jer u košarci dominiraju aciklična kretanja. Ciklična kretanja su zastupljena u košarci, ali se nikada njima ne prelazi dužina veća od 20 metara, stoga ne dolazi do razvoja maksimalne brzine.

Za košarku bi možda bilo bolje testirati brzinu na 10 ili 20 metara jer su istraživanja pokazala da visokointenzivni sprintevi u košarci traju svega 1.7 do 2.1 sekunde. Delekstrat i Koen (Delextrat & Cohen, 2008) su testirali košarkaše na 20 metara i dobili prosečne rezultate 3.33±0.26 sekundi, dok su Ben Abdelkrim i sar. (Ben Abdelkrim et al., 2010) na istoj distanci dobili rezultat 3.23±0.18 sekundi. Isti autori su testirali brzinu košarkaša i na 10 metara. Prosečan rezultat je bio 1.98±0.17 sekundi.

Agilnost predstavlja kompleksno motoričko svojstvo u čijem ispoljavanju određenu ulogu imaju druge motoričke sposobnosti, kao što su jačina, snaga, brzina i dr. U suštini, agilnost je kretanje karakteristično po promeni brzine (ubrzanje, usporenje), pravca i smera kretanja, tempa kretanja u toku igre. Zbog toga agilnost predstavlja bitnu komponentu košarkaške igre. Ipak, ne postoji neki široko prihvaćen metod merenja agilnosti kod košarkaša. Iako postoji nekoliko testova za procenu agilnosti, T test se pokazao kao najprikladniji kod košarkaša jer se bazira na kretanjima koja se dešavaju i u igri kao što su:  sprint, bočno kretanje u stavu, i trčanje unazad (Seminick, 1990). Prosečne vrednosti kod košarkaša u istraživanjima Delekstrat i Ben Abdelkrima (Delextrat & Cohen, 2008; Ben Abdelkrim et al., 2010) su od 9.49 do 11.56 sekundi.

Latin i saradnici (Latin, Berg, & Baechle, 1994) nisu dobili značajne razlike između igrača po pozicijma u timu, kod t testa (srednja vrednost 8.95 ± 0.53 sekundi).

Veće razlike se mogu uočiti kod rezultata preuzetih od Asocijacije NBA igrača, gde su testirani i srednjoškolci i igrači NBA i WNBA lige (Foran & Pound, 2007). Tu je uzorak bio veći a korišćen je „ test agilnosti“ („lane agility test”). Opet pasivno navođenje podataka. Kod srednjoškolaca uočena je značajnija razlika između bekova i centara, dok su te razlike kod srednjoškolki malo manje (Tabela 2).

Tabela 2. – Prosečno vreme za izvođenje testa agilnosti kod srednjoškolskih košarkaša i košarkašica

Pozicija u timu˝1˝˝2˝˝3˝˝4˝˝5˝
Srednjoškolci (prosečno vreme, s)11.611.811.912.312.8
Srednjoškolke (prosečno vreme, s)11.911.812.012.212.8

Kod igrača koji su testirani pre drafta za NBA ligu,  takođe postoji razlika između bekova i centara, izuzimajući 2002. godinu, kada su te razlike bile zanemarljive (Tabela 3).

Tabela 3. – Prosečna vremena (u sekundama) za izvođenje linijskog testa agilnosti kod košarkaša na predraft kampu NBA lige, razvrstano po pozicijama u timu u periodu od 2002. do 2006.

NBA2002.2003.2004.2005.2006.
˝1˝11.5011.2511.1111.0411.22
˝2˝11.4611.2611.2211.1211.23
˝3˝11.6011.2711.4811.2511.32
˝4˝11.8411.7711.9211.7311.66
˝5˝12.1312.1712.2212.0812.00

Tekst napisao:

Miodrag Milovanović

Docent na FFKMS, koji je jedini fakultet za sport na Univerzitetu Singidunum

LITERATURA

  1. Ben Abdelkrim, N., Castagna, C., Jabri, I., Battikh, T., El Fazaa, S., & El Ati, J. (2010). Activity profile and physiological requirements of junior elite basketball players in relation to aerobic-anaerobic fitness. Journal of Strength and Conditioning Research, 24(9):2330-2342.
  • Delextrat, A., Cohen, D. (2008). Physiological testing of basketball players: toward a standard evaluation of anaerobic fitness. Journal of Strength and Conditioning Research,22(4):1066-1072.
  • Latin, R.W., Berg, K., & Baechle, T. (1994). Physical and performance characteristics of NCAA division I male basketball players. The Journal of Strength and Conditioning Research; 8(4): 214-218.
  • Seminick, D. (1990). The T-test. National Strength and Conditioning Association Journal; 12: 36-37.
  • Foran, B., & Pound, R. (2007). Complete Conditioning for Basketball. National Basketball Conditioning Coaches Association. Champaign, IL: Human Kinetics.
  • Hoffman, J.R., Tenenbaum, G., Maresh, C.M., & Kraemer, W.J. (1996). Relationship between athletic performance tests and playing time in elite college basketball players. The Journal of  Strength and Conditioning Research; 10(2): 67-71.

Related Posts

Leave a comment