Scroll Top

Prediktor takmičarske uspešnosti u kolektivnim sportovima

pexels-tembela-bohle-1884574

              Pobeda i dobar rezultat na takmičenjima osnovni je cilj profesionalnog sporta kao delatnosti odnosno sportskih radnika i sportista koji se njim bave. Ostvarenje ovog cilja preduslov je ostvarenja ostalih ciljeva kao što su zarada, slava, prestiž i slično. Privlačnost i masovnost praćenja sportskih nadmetanja u velikoj meri leži u tome što je takmičarska uspešnost u sportu kompleksna pojava koju nije lako predvideti. Boks uspeh

U kolektivnim kontaktnim sportskim igrama broj dimenzija koje određuju takmičarsku uspešnost se dodatno povećava u odnosu na individualne bazične sportske grane. Ovo je jedan od osnovnih razloga zašto su na primer fudbal ili košarka danas među najpopularnijim ne samo sportskim već ljudskim delatnostima. Treneri na različite načine analiziraju sportsku uspešnost svojih sportista kako bi poboljšali trenažni ali i procese pripreme i vođenja tima. Sportska uspešnost predmet je i brojnih istraživanja sa ciljem njenog boljeg razumevanja što za posledicu treba da ima postizanje boljih rezultata. Predviđanje sportske uspešnosti pojedinaca i timova zajednička je ambicija i sportskih radnika i istraživača.

Do sada su kao prediktori sportske uspešnosti u kolektivnom sportu najviše istraživane fizičke karakteristike i sposobnosti igrača. Pokazano je da su one visoko povezan sa nivoom tehničko-taktičke obučenosti sportista. Ipak, rezultati ovakvih istraživanja mogu se tumačiti dvojako. Svakako, fizičke karakteristike i nivo tehničko-taktičke obučenosti jesu dobar i osnovni prediktor sportske uspešnosti. Sa druge strane, rezultati studija pokazuju i da postoji i značajan procenat varijanse takmičarske uspešnosti koji se ne može povezati sa rezultatima laboratorijskih i terenskih testova koji procenjuju funkcionalne, metaboličke i motoričke sposobnosti, kao i morfološke karakteristike. Konstrukcija novih, savršenijih, preciznijih testova fizičkih karakteristika i sposobnosti sve dok se ne dobije baterija testova koja u potpunosti objašnjava i predviđa sportsku uspešnost jedan je od mogućih puteva daljih istraživanja ove teme. Ipak, uzimajući u obzir visoku validnost kao i širok obim predmeta merenja i procena do sada primenjivanih testova mala je verovatnoća da će ovakav pristup biti efikasan.

veslanjeJoš važnije, kod internacionalnih takmičenja na vrhunskom nivou, na kojima se takmiče sportisti čije su fizičke sposobnosti i nivo tehničko-taktičke obučenosti izjednačene i približne biološkim i genetskim granicama ljudskog tela upitna je prediktivna vrednost opisanih modela. Uzimajući u obzir i oscilatorni karakter nivoa sportske propremljenosti upitnost praktične vrednosti primene ovakvih modela još je veća.  Otuda i zaključak da je vrhunska sportska izvedba rezultat do danas nedovoljno poznate interakcije brojnih faktora koji se ne mogu u potpunosti valjano opisati fiziološkom i fizičkim svojstvima sportista.

Tekst napisao: doc. dr Miloš Milošević

Profesor FFKMS, jedini fakultet za sport na Univerzitetu Singidunum

  1. Nicholls, A. R., Polman, R. C. J., Levy, A. R., & Backhouse, S. H. (2009). Mental toughness in sport: Achievement level, gender, age, experience, and sport type differences. Personality and Individual Differences, 47(1), 73-75. DOI: 10.1016/j.paid.2009.02.006
  2. Pepping, G. J., & Timmermans, E. J. (2012). Oxytocin and the biopsychology of performance in team sports. Scientific World Journal, 567363. DOI: 10.1100/2012/567363.
  3. Ristić, I., & Milošević, M. (2019). Collective creativity and emphatic concern. Current Trends in Psychology. Faculty of philosophy Novi Sad, Serbia
  1. Sawyer, R. K. & DeZutter, S. (2009). Distributed Creativity: How Collective Creations Emerge From Collaboration. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 3(2), 81–92. DOI: 10.1037/a0013282
  2. Schiavio, A., Gesbert, V., Reybrouck, M., Hauw, D., & Parncutt, R. (2019). Optimizing Performative Skills in Social Interaction: Insights From Embodied Cognition, Music Education, and Sport Psychology. Frontiers in psychology, 10, 1542. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01542
  3. Tucker R, & Collins M. (2012). What makes champions? A review of the relative contribution of genes and training to sporting success British Journal of Sports Medicine, 46, 555-561. DOI: 10.1136/bjsports-2011-090548
  4. Zarić, I., Dopsaj, M., & Marković, M. (2018). Match performance in young female basketball players: relationship with laboratory and field tests. International Journal of Performance Analysis in Sport, 18(1), 90-103. DOI: 10.1080/24748668.2018.1452109
  5. Ziv,  G.,  &  Lidor,  R.  (2009). Physical  attributes,  physiological characteristics,  on-court performances and nutritional strategies of female and male basketball players. Sports Medicine, 39, 547–568. DOI: 10.2165/00007256-200939070-00003

Leave a comment